Państwo na S w polskim ujęciu to między innymi San Marino, Singapur, Słowacja, Stany Zjednoczone, Sudan i Syria. Liczy się tu wyłącznie pierwsza litera nazwy, dlatego Szwecja i Szwajcaria przechodzą do kategorii „Sz”. W dalszej części znajdziesz dokładną listę, podział na kontynenty oraz sposoby na zapamiętanie tych nazw w grze Państwa-Miasta.
Jak liczyć państwa na S?
Na pozór sprawa jest prosta – to kraje, których polska nazwa zaczyna się literą S. W praktyce pojawiają się jednak co najmniej trzy poziomy trudności: język odniesienia, definicja państwa oraz zmiany nazw. Formalny punkt odniesienia stanowią formy zalecane przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
W polszczyźnie nazwa Szwecja zaczyna się od dwuznaku „Sz”, więc klasyfikuje się ją do kategorii „Sz”, a nie „S”. W angielskim odpowiednik Sweden już bez trudu trafia na literę S. Dlatego zanim porównasz jakiekolwiek zestawienia, ustal, w jakim języku są prowadzone.
Do tego dochodzi definicja państwa. Część graczy uznaje wyłącznie członków Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz Watykan, inni dopuszczają terytoria zależne i państwa nieuznawane. Jeszcze innym punktem spornym bywają nazwy historyczne – na przykład Serbia i Czarnogóra jako nazwa federacji z lat 2003–2006 nie jest już poprawną odpowiedzią.
Które państwa zaczynają się na S w języku polskim?
W ścisłym ujęciu państw powszechnie uznanych, których polska nazwa zaczyna się na samą literę S, lista obejmuje:
- Saint Kitts i Nevis,
- Saint Lucia,
- Saint Vincent i Grenadyny,
- Samoa,
- San Marino,
- Senegal,
- Serbia,
- Seszele,
- Sierra Leone,
- Singapur,
- Słowacja,
- Słowenia,
- Somalia,
- Sri Lanka,
- Stany Zjednoczone,
- Sudan,
- Sudan Południowy,
- Surinam,
- Syria.
W szerszych grach dochodzą do tego terytoria zależne, takie jak Saint-Barthélemy, Sint Maarten czy Saint-Pierre i Miquelon, a także jednostki nieuznawane – Sahara Zachodnia i Somaliland. Szkocja bywa wpisywana ze względu na potoczne skojarzenia, ale formalnie nie jest samodzielnym państwem, tylko częścią Zjednoczonego Królestwa.
Wybrane kraje z tej grupy wraz z podstawowymi danymi przedstawia poniższa tabela:
| Państwo | Stolica | Kontynent | Ludność |
| San Marino | San Marino | Europa | 34 000 |
| Singapur | Singapur | Azja | 6 000 000 |
| Słowacja | Bratysława | Europa | 5 400 000 |
| Stany Zjednoczone | Waszyngton | Ameryka Północna | 345 400 000 |
| Sudan | Chartum | Afryka | 50 400 000 |
| Sudan Południowy | Dżuba | Afryka | 11 900 000 |
| Surinam | Paramaribo | Ameryka Południowa | 634 000 |
| Syria | Damaszek | Azja | 24 700 000 |
Europa: od San Marino po Słowenię
Na tym kontynencie znajdują się Serbia, San Marino, Słowacja i Słowenia. Serbia leży na Bałkanach, a jej stolicą jest Belgrad. Kraj zajmuje 77 474 km² i liczy około 6,6 mln mieszkańców. Słowacja ma stolicę w Bratysławie, powierzchnię 49 035 km² oraz około 5,4 mln ludności. Oba te kraje powstały po rozpadzie większych organizmów – Słowacja po podziale Czechosłowacji, Serbia po rozpadzie Jugosławii.
San Marino to pod względem powierzchni najmniejsze państwo w całej grupie – ma 61 km² i około 34 000 mieszkańców. Uważa się je za jedną z najstarszych republik na świecie, z tradycją sięgającą 301 roku. Słowenia ze stolicą w Lublanie dopełnia europejską część zestawienia.
Afryka i Azja: duże kontrasty demograficzne
Senegal ma stolicę w Dakarze i około 18,5 mln mieszkańców. Sierra Leone, ze stolicą we Freetown, zajmuje 71 740 km². Somalia to kraj w Afryce Wschodniej o powierzchni 637 700 km² i około 19 mln mieszkańców. Z kolei Sudan rozciąga się na 1 886 068 km² i liczy około 50,4 mln osób.
Sudan Południowy uzyskał niepodległość w 2011 roku, a jego stolicą jest Dżuba. Azję reprezentują Singapur, Sri Lanka i Syria. Singapur to państwo-miasto o powierzchni 692,7 km², ale z populacją około 6 milionów mieszkańców. Sri Lanka liczy około 23,1 mln osób, a jej główne miasto to Kolombo.
Syria ze stolicą w Damaszku jest natomiast przykładem kraju o skomplikowanej sytuacji politycznej w ostatnich latach. W tej części świata widać więc ogromne kontrasty: od bogatego i gęsto zaludnionego Singapuru po kraje borykające się ze skutkami konfliktów.
Ameryka i Oceania: wyspy oraz supermocarstwo
Saint Kitts i Nevis, Saint Lucia oraz Saint Vincent i Grenadyny to niewielkie karaibskie państwa wyspiarskie. Ich nazwy z członem „Saint” nawiązują do tradycji kolonialnych. W tej samej części świata leży największy gracz – Stany Zjednoczone o powierzchni 9 373 967 km² i stolicy w Waszyngtonie. Surinam, jedyne państwo na S w Ameryce Południowej, zajmuje 163 270 km² i liczy około 634 000 mieszkańców.
Oceanię reprezentuje Samoa ze stolicą w Apii i ludnością szacowaną na 219 000 osób.
Dlaczego Szwecja i Szwajcaria nie są państwami na S?
W polskim alfabecie litera S i dwuznak Sz to dwie różne kategorie. Dlatego Szwecja i Szwajcaria trafiają do listy państw na „Sz”, a nie na „S”. Nie zmienia to faktu, że oba kraje często pojawiają się w anglojęzycznych zestawieniach – tam funkcjonują jako Sweden oraz Switzerland.
W języku angielskim litera S obejmuje także Hiszpanię (Spain), Arabię Saudyjską (Saudi Arabia) i Południową Afrykę (South Africa). Polska wersja jest pod tym względem znacznie węższa. Dlatego w rozgrywce Państwa-Miasta trzeba jasno ustalić, czy gra się na polskich, czy angielskich nazwach.
Warto też pamiętać, że Szwajcaria ma powierzchnię 41 290 km², PKB per capita rzędu 82 950 USD i siedzibę rządu w Bernie. Słynie z tunelu bazowego pod Przełęczą Świętego Gotarda o długości 57 km. Szwecja z kolei to państwo nordyckie należące do Unii Europejskiej, ze stolicą w Sztokholmie i powierzchnią 449 964 km².
Jak zapamiętać państwa na S do gry?
Zamiast uczyć się surowej listy, lepiej posegregować nazwy według kontynentów i skojarzeń. W grze Państwa-Miasta cenne są zwłaszcza rzadziej używane nazwy, bo konkurenci zwykle podają tylko Stany Zjednoczone albo Słowację.
Możesz wykorzystać kilka prostych technik:
- podziel listę na Europę, Afrykę, Azję, Amerykę i Oceanię,
- zapamiętaj trzy karaibskie państwa z członem Saint,
- rozróżniaj polskie nazwy na S od angielskich odpowiedników,
- używaj skojarzeń z mapą, stolicami i aktualnymi informacjami.
Dobrze sprawdzają się też łańcuchy pamięciowe, na przykład „dwa Sudany” – Sudan i Sudan Południowy – albo „trzy święte wyspy na Karaibach”. Dzięki temu pod presją czasu szybciej przywołasz poprawną odpowiedź.
Największe i najmniejsze państwa na S
W tej grupie różnice w powierzchni i liczbie ludności są ogromne. Największym krajem są Stany Zjednoczone z obszarem ponad 9,37 mln km² i około 345,4 mln mieszkańców. Na przeciwnym biegunie leży San Marino – 61 km² i kilkadziesiąt tysięcy obywateli.
Państwa na S nie tworzą jednego spójnego bloku – od San Marino o powierzchni 61 km² po Stany Zjednoczone o powierzchni ponad 9,37 mln km².
W krajach tych znajdują się też wyjątkowe obiekty geograficzne. Najwyższy szczyt to Denali (dawniej McKinley) w Stanach Zjednoczonych, wznoszący się na 6194 m n.p.m. Jest to jednocześnie najwyższy punkt Ameryki Północnej. Natomiast najdłuższą rzeką w tej grupie państw jest Nil, przepływający przez Sudan i dalej przez północno-wschodnią Afrykę.
Uwzględniając zamożność, w anglojęzycznym ujęciu najbogatszym państwem na S bywa Szwajcaria z PKB per capita sięgającym 82 950 USD. W polskim alfabecie pozostaje ona jednak poza tą kategorią, co pokazuje, jak istotne jest ustalenie wspólnych zasad przed rozpoczęciem gry.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Co oznacza „państwo na S” w polskim ujęciu?
To kraj, którego oficjalna polska nazwa zaczyna się literą S, przy czym dwuznak „Sz” traktowany jest oddzielnie. Lista opiera się na formach zalecanych przez komisję standaryzacyjną nazw geograficznych.
Dlaczego Szwecja i Szwajcaria nie są zaliczane do państw na S?
W polskiej ortografii zaczynają się od dwuznaku „Sz”, więc klasyfikuje się je do kategorii „Sz”. W angielskich zestawieniach oba państwa trafiają natomiast na literę S.
Jakie kraje wchodziłyby do listy na S według artykułu?
W ścisłym ujęciu są to m.in. San Marino, Singapur, Słowacja, Serbia, Sudan, Syria oraz kilka państw karaibskich z „Saint”. Lista obejmuje też m.in. Somalia, Sri Lanka, Stany Zjednoczone i Surinam.
Czy wlicza się terytoria zależne i jednostki nieuznawane?
To zależy od zasad gry; niektórzy gracze dopuszczają terytoria zależne i byty nieuznawane jak Sahara Zachodnia czy Somaliland. Inni ograniczają się jedynie do powszechnie uznanych państw i Watykanu.
Jak rozstrzygać spory dotyczące nazw historycznych lub zmieniających się państw?
Należy ustalić, czy dopuszczalne są historyczne nazwy, bo nieaktualne formy jak Serbia i Czarnogóra nie są poprawne. Formalnym odniesieniem powinna być lista nazw zalecana przez komisję standaryzacyjną.
Jakie proste techniki zapamiętywania państw na S są polecane do gry Państwa-Miasta?
Autor sugeruje segregowanie nazw według kontynentów i tworzenie skojarzeń, np. pamiętanie trzech karaibskich „Saint”. Przydatne są też łańcuchy pamięciowe jak „dwa Sudany”.
Które państwo na S jest największe, a które najmniejsze pod względem powierzchni?
Największe są Stany Zjednoczone z ponad 9,37 mln km², a najdrobniejsze San Marino z około 61 km². Różnice między krajami z tej grupy są więc ogromne.
Jakie przykłady kontrastów demograficznych między państwami na S podaje artykuł?
W artykule zestawiono gęsto zaludniony Singapur z około 6 milionami mieszkańców i małe San Marino z kilkudziesięcioma tysiącami obywateli. Podkreślono też kraje o dużych populacjach, jak Sudan czy Sri Lanka.
